معنی شعر به نام خداوند جان و خرد فردوسی

معنی شعر به نام خداوند جان و خرد فردوسی

شعر به نام خداوند جان و خرد

معنی شعر,معنی شعر به نام خداوند جان و خرد فردوسی,معنی اشعار فردوسی,خداوند جان و خرد,شعر خداوند جان و خرد,معنی شعر خداوند جان و خرد,معنی اشعار شاهنامه

 

 

 

شاهنامه حماسهٔ ملی ایرانیان. او را بزرگ‌ترین سرایندهٔ پارسی‌گو دانسته‌اند. نام و آوازه فردوسی در همه جای جهان شناخته و ستوده شده است. شاهنامهٔ فردوسی به بسیاری از زبان‌های زنده جهان برگردانده شده است. در ایران روز ۲۵ اردیبهشت به نام روز بزرگداشت فردوسی نامگذاری شده است. وی سی سال از عمر خویش را صرف سرودن اثر بی نظیر شاهنامه نمود . این اثر نزدیک به شصت هزار بیت است که در این اثر گرانمایه فردوسی زبان فارسی را احیا کرده است .چنان که گوید:

بسی رنج بردم در این سال سی      عجم زنده کردم بدین پارسی

برافراشتم از نظم کاخی بلند             که از باد و باران نیابد گزند

***

 به  نام  خداوند  جان و خرد         کزین برتر، اندیشه، بر نگذرد

معنی: به نام خداوندی آغاز می کنم که دو نعمت بزرگ عقل و جان را به انسان عطا کرده است زیرا فکر و اندیشه انسان نمی تواند فراتر ازاین برود . به ذهن و اندیشه انسان ،سخنی بالاتر ازاین خطور نمی کند که سخنش را با نام پروردگاری آغاز کند که به انسان جان و خرد بخشیده است.

خداوند   نام  و خداوند  جای        خداونـد  روزی  ده   رهنمـای

توضیحات: نام: در حدیثی اسمای الهی نود و نه مورد ذکر شده است. (إنَّ للّه ِ تِسعَة و تِسعینَ إسماً ) و در دعای جوشن کبیر کتاب مفاتیح  الجنان شیخ عباس قمی هزار و یک اسم و صفت الهی آمده است./روزی ده : اشاره به صفت رزّاق بودن الهی است (هو الرّزّاق)/ رهنمای: اشاره به هدایتگری خداوند است ( واللّه یهدی مَن یشاء)

معنی : خداوند متعال صاحب اسما و صفات و القاب متعدّد و آفریننده ی جاو مکان(عالم هستی) است. اوست که روزی دهنده موجودات عالم و هدایت کننده آنهاست.

خداوند کیوان  و گردان سپهر        فروزنده ی ماه وناهید و مهر

توضیحات: کیوان : زحل ، نام یکی از افلاک هفتگانه است./ گردان سپهر: گردان صفت است برای سپهر که قبل از موصوف آمده است./ناهید: زهره از افلاک هفتگانه/ مهر : خورشید از افلاک هفتگانه / مراعات نظیر در بین کلمات: کیوان، سپهر، ماه، ناهید و مهر

معنی : خداوند متعال افلاک هفتگانه ( قمر، عطارد، ناهید، خورشید،مریخ ، مشتری، زحل) و آسمان در حال حرکت را آفریده است و اوست که به خورشید و ماه و ستارگان نور و روشنی بخشیده است.

ز نام و نشان و گمان برترست       نگارنـده ی بر شده گوهرست

معنی : ذات اقدس الهی از محدوده ی نام و نشان و فکرو گمان قراتر است و گوهر وجود از همه عناصر و موجودات در عالم هستی بالاتر است.

بــه  بیننــدگــان  آفـریننــده را         نبینی  مرنجان دو بیننــده را

توضیحات: فردوسی در این بیت به یکی از عقاید مهم اهل تشیّع اشاره کرده است که وجود خداوند متعال با چشم و وجود مادّی قابل درک نیست .( لاتُدرکُهُ الابصارُ و هو یُدرکُ الابصارَ).

معنی : با چشمان و وجود جسمانی و مادّی نمی توان خدا را درک کرد پس برای این کار بیهوده به چشمانت زحمت مده.

نیابـد بـدو نیــز اندیشــه  راه           که او برتراز نام واز جایگاه

معنی : انسان حتّی با افکار تیزو اندیشه های باریک بین نیز نمی تواند به وجود خداوند متعال دست یابد زیرا که ذاق اقدس پروردگار فراتر از محدوده اسما و نام ها و مکان ها است. ( خداوند لامکان است.)

خـرد گر سخـن برگزیند همی           همان را گزیند  که بیند همی

معنی: اگرعقل و اندیشه انسان موضوعی برای قضاوت و داوری برگزیند همان موضوعی را انتخاب می کند که قابل مشاهده و رؤیت باشد.  ( وجود خدا ماده نیست در حالی که جسم و وجود انسان از ماده است وجسم ماده هرگز نمی تواند جسمی را که از جنس ماده نیست، درک کند.)

ستودن نداند کس اوراچوهست        میـان بنـدگی را ببایدت بست

معنی : هیچ کسی نمی تواند خداوند متعال را آنگونه که شایسته درگاه اوست، ستایش کند پس تو باید کمر بندگی و اطاعت از او به میان ببندی و در بندگی و عبادت او تلاش کنی.

خردراوجان راهمی سنجداوی         دراندیشهٔ سخته کی گنجد اوی؟!

معنی : خداوند متعال عقل و جان را به عنوان دو نعمت بزرگ که وسیله تشخیص و سنجش است در اختیار انسان قرار داده است و این دو که خود به وسیله خدا سنجیده و آفریده شده است هرگز نمی تواند به سنجش و شناخت پروردگار بپردازد.عظمت خدای بزرگ در اندیشه اندک و ناچیز ما نمی گنجد.

بدین آلت رای و جان و زبان            ستــود آفریننــده را کی توان؟!

معنی:با اسباب و ابزارهایی چون فکر، اندیشه، جان، کلام و ... که انسان در اختیار دارد نمی توان خدا را ستود.

به هستیش بایدکه خستوشوی         ز گفتــار بیـــ‌کار یکسـو  شوی

توضیح: خستو: اعتراف و اقرار

معنی : تو باید به یگانگی وجود خداوند اعتراف نمایی و از گفتن سخنان بیهوده و نادرست در باره او خودداری کنی.

پرستنده باشی و جوینده راه            به ژرفی به فرمانش کردن نگاه

معنی : تو باید خدا را پرستش کنی و راه خدا را که راه مستقیم است جستجو کنی و بایت با تمام وجود از جان و دل به دستورات و فرمان های الهی عمل نمایی.

منی چون بپیوست با کردگار           شکست اندر آورد و برگشت کار

معنی: وقتی که (جمشید شاه، هر انسان) در مقابل خداوند بزرگ تکبر و ناسپاسی کرد دچار شکست و ناکامی گردید و بخت و اقبال خوب از وی روی برگرداند.

به یزدان هرآن کس که شد ناسپاس     به دلش اندر آید ز هر سو هراس

 

معنی: هر کس نسبت به خداوند تکبر و ناسپاسی نشان دهد ترس و وحشت از هر جهت بر قلب و دل او سرازیر می شود. برای رسیدن به درجه امنیت و آرامش خاطر باید خدا را سپاس گفت. (الا بذکر الله تطمئن القلوب)

امتیاز دادن به گوگل پلاس